Palestina-Israel

av Kajetan, Marit Kristine & Elina Me har vald å ha om konfliktane i Midtausten, men sidan det eigentleg er ganske mange konfliktar i Midtausten bestemte me oss for å avgrensa det, så me ska berre ta for oss Israel og Palestina konflikten og årsakene til denne konflikten.
 * Israel – Palestina konflikten**

For å finna røtene til konflikten mellom Israel og Palestina må me gå heilt tilbake til år 100 f.kr. På den tida var Palestina heimelandet til jødane men blei erobra av Romarrike. Jødane gjore opprør mot dei romerske herskerane men romarane dreiv jødane ut av landet. Bortvisinga førte til at jødane busette seg i andre delar av verden, spesielt i europeiske land. Og på 700-talet blei Palestina igjen erobra og denne gangen av muslimske styrkar. I århundre som følgde blei Palestina styrt av muslimane men det budde også små jødiske og kristne grupper der. I mellomalderen prøvde kristne grupper a gjenerobra landet med krossferder gjennom Palestina. Muslimane forsvarte seg godt og dei kristne blei pressa tilbake.

På 1800-talet begynte mange jødar å reise frå land i Europa til Palestina. Antisemittismen og forfølgingar tvinga dei til det. Jødane blei mellom anna plyndra og drivne saman i gettoar. På 1900-talet blei antisemittismen mindre og jødane blei meir eller mindre godtatt som medborgarar i fleire europeiske land. Men framleis reiste ein del jødar til Palestina også på 1900-talet.

Palestinerane opplevde den jødiske innvandringa som stadig meir truande og ønskte å stoppe den. Dei følte at dei var i ferd med å mista kontrollen i sitt eiga land. På denne tida var det britane som styrte Palestina og dei såg positivt på jødisk innvandring. Det viste seg å vera vanskeleg for britane å styre landet. Spesielt i mellomkrigstida oppstod det mange konfliktar mellom jødane og palestinerane. Til slutt gav Storbritannia opp og overlot saken til FN.

For å prøva å løysa konfliktane mellom jødane og palestinerane bestemte FN i 1947 at Palestina skulle delast i to, ein palestinsk og ein jødisk stat der jødane skulle utgjer ca 56 % av Palestina. Dette gjekk palestinerane ikkje med på. Men det skjedde likevel i 1948. Jødane fekk sin del av Palestina som dei kalla Israel. Og palestinerane såg på dette som eit overgrep og gjekk til angrep med hjelp frå andre arabiske land. Krigen varte eit heilt år og når den var slutt hadde Israel ikkje berre forsvart seg godt men også erobra nye landområdar, dei kontrollert no omlag 80 % av Palestina. Og fleire hundre tusen arabarar var blitt drivne på flukt frå dei okkuperte områda.

Sjølv om palestinerane hadde tapt krigen i 1948 var dei framleis innstilt på å forsette kampen mot Israel. Forhandlingar med Israel kom ikkje på tale. Fire gangar har det vore regelrett krig mellom Israel og Palestina med støtte frå dei arabiske landa: I 1948, då Israel blei danna, I 1956 då leiaren i Egypt Gamal Nasser tok kontroll over suezkanalen, I 1967 då Egypt blokkerte tilgjenge for Israel til Raudehavet, og i 1973 då Egypt gjekk til overraskande angrep på Israel, dei ville presse USA til å tvinge Israel til å gi frå seg dei okkuperte områdene. Kvar gong har det vist seg at Israel var militært overlegen sjølv om dei i 1973 leid store tap.

I 1964 gjekk palestinerane saman i ei frigjeringsrørsle, PLO som står for Palestine Liberation Organisation. Målet til PLO var å utslette Israel. PLO gjennomførte mellom anna militœre aksjonar inne i Israel, der dei drap sivile israelarar med gevær, bomber og granatar. Målet med desse angrepa var å få verda si merksemd og å tvinge Israel til å frigjere palestinske fangar. Men PLO klarte ikkje å nå måla sine slik, så dei endra taktikk. Utover i 1970 åra begynte dei å gjennomføra militœre angrep i andre deler av verden. I 1972 under dei olympiske leikane drap palestinerane israelske idrettsfolk. Det førte til at Palestina mista den allereie svekka støtta frå den vestlege verden. Så PLO skifta endå eingong taktikk, utover 1980 åra begynte dei å med meir fredelege middel som demonstrasjonar og streikar. Israel svarte med militœre aksjonar og arrestasjonar. Det gjore at PLO fekk auka internasjonal støtte.

I dag lever Israel forsatt stadig på krigsfot. Det er blitt innført verneplikt for både menn og kvinner. Palestinske sjølvmords bombarar har ofta klart å komme seg inn i Israel og sprengt seg sjølv og andre menneske på bussar, i butikkar eller kafear. Israelske byar blir utsett for rakettangrep. Ca 1,4 millionar palestinarar bur i Israel, dei utgjere omlag 20% av innbyggartalet. Dei kan reisa til og frå landet som dei vil og har demokratiske rettighetar. Likevel føle dei seg som andrerangs borgarar, dei blir diskriminert på ulike måtar, og berre 7% av utdanningsbusette går til palestinske skular, og palestinerane får ofte ikkje jobb i stat eller kommune.

Dette er ein vanskeleg og historisk konflikt. Ein kan forstå at dei jødane vill ha sin eigen stat samtidig som ein forstår at palestinerane ikkje liker at det mot deira vilje blei danna ein jødisk stat. Det er vanskeleg å seie kven som har rett og urett.

[]